Maandelijks archief: april 2013

Weg met kwaliteit (Marjan Hoogendijk)

Kwaliteitszorg staat op het kruispunt van ‘langzaam sterven’ of ‘diepgaand veranderen’, zoals Quinn het formuleert. Het punt is niet dat ‘kwaliteitszorg’ overbodig is, en dat organisaties geen richting, handvatten en inspiratie nodig meer zouden hebben om ‘waardevolle dingen’ te doen of om ‘de dingen goed te doen’. Het punt is dat het instrumentarium van de kwaliteitskundigen te eenzijdig vanuit het perspectief van ‘beheersing’ is ontwikkeld, maar vooral ook dat dit zo perfect aansluit op onze innerlijke angst voor controleverlies en chaos dat het effect nu tegengesteld is geworden. Het verstart, waar innovatie nodig is. Het fragmenteert waar verbondenheid nodig is. En het stompt af, waar leren nodig is.

Lees verder

Kwaliteits’systeem’ vanuit meerdere oriëntaties (René van Velzen)

Kwaliteits’systeem’ vanuit meerdere oriëntaties (René van Velzen)

Opvallend is dat veel kwaliteitssystemen vandaag de dag nog vooral betekenis krijgen vanuit een interne oriëntatie. Op een rationele manier worden met grote precisie de processen ingericht, resultaten gemeten en verbeteringen doorgevoerd. Op zoek naar de ideale situatie. Mede ingegeven door de normen voor managementsystemen is er een steeds uitgebreider instrumentarium ontstaan om de kwaliteit te borgen en continu te verbeteren. In het belang van de klant, maar misschien nog wel meer in het belang van de leverancier. Immers, een kwaliteitssysteem is ook een belangrijk instrument om de risico’s voor de leverancier te minimaliseren of om een efficiëntere bedrijfsvoering te realiseren. In de toekomst zullen kwaliteitssystemen steeds meer betekenis (moeten) krijgen vanuit een externe oriëntatie.
Een kwaliteits’systeem’ dat ontstaat vanuit meerdere oriëntaties. Interessant! Maar begrijpen we elkaar dan nog wel? Of zijn we ondertussen beter in staat om de bedoelingen te begrijpen en met elkaar te delen. Wellicht kan de informatietechnologie ook op dit vlak van betekenis zijn…

Lees verder

Een kwestie van afkijken (Marius Buiting en Henk den Uijl)

Een kwestie van afkijken

De afgelopen decennia is er in de zorg, maar in meerdere sectoren, een hoeveelheid aan systemen in het leven geroepen die er voor moeten zorgen dat de kwaliteit van het product of de geleverde dienst verbetert. We zijn eigenlijk bedrogen uit gekomen. Iets genuanceerder: in het begin leken ze ons nog wel te helpen, maar inmiddels zijn de meeste kwaliteitssystemen doel op zich geworden. Dit komt niet in de laatste plaats doordat systemen bestuurders en managers het gevoel geven dat ze ‘in control’ zijn. Dit is natuurlijk niet zo, en dat ervaren ze ook meerdere malen per dag, maar het paradigma is zo sterk dat als ze merken niet ‘in control’ te zijn, ze dan nog meer systemen en regels in het leven roepen. Als we een nieuw perspectief op kwaliteit willen, dan moet deze vicieuze cirkel moet doorbroken worden. Het wordt tijd dat we erkennen dat de meeste organisatie zich in uiterst complexe omgevingen bevinden. Juist uit de complexiteitstheorie vinden we aanknopingspunten om onze besturing van kwaliteit te verbeteren: besturen is loslaten. Kwaliteit is …

Lees verder

Kwaliteit moet je misschien mee-maken (Cees Hoogendijk)

Kwaliteit moet je misschien mee-maken…

Toen mij werd gevraagd een bijdrage te leveren aan een boek over kwaliteit in organisaties werd ik pas warm toen mij duidelijk werd dat ik volledige vrijheid van spreken kreeg. Dat voelde kwalitatief goed. Het ontbreken van keurslijf leidde (althans voor mij) tot een nieuw verantwoordelijkheidsbesef: hoe zou ik optimaal kunnen bijdragen aan een verzamelwerk over kwaliteit in organisaties? Volgens mij zit in deze alinea al de nodige stof tot overdenking.

Nu luidt mijn persoonlijke slogan ‘van gedacht beleid naar gedaan beleid’. En iets zegt mij dat de performativiteit van nota’s en notities omgekeerd evenredig is met hun dichtgetimmerdheid. Wat moet je toch ook met een theorie, een casus die die theorie ‘bewijst’ en vervolgens een samenvatting van die theorie? Ga je dat echt bij jezelf uitproberen? Ik denk van niet, en niet omdat het niet zou werken, maar omdat je als lezer niet een beetje hebt mee mogen denken. Vandaar mijn titel, die al meteen vaststond: ‘kwaliteit moet je misschien mee-maken’. Het woordje misschien duidt mijn oprechte twijfel en is hopelijk ook functioneel in performatieve zin, want misschien gaat de lezer wel twijfelen, en dat is altijd een uitstekende context om te leren. Misschien gaat de lezer wel iets uitproberen…

Kun je iets vertellen zonder dat het de ander wordt ‘opgelegd’? Michel Foucault was daar een meester in. Lees vooral zijn Orde van het Spreken. Het woordje ‘misschien’ toevoegen helpt misschien. Dat ‘opleggen’ kan ook iets te maken hebben met de eenduidigheid van het onderwerp. Te veel focus. En dat terwijl kwaliteit (het boek zelf gaat het bewijzen) zoveel facetten kent. Zou ik het ‘dominante opleggen’ kunnen verminderen door simpelweg incompleet te gaan zijn? Door diverse korte inzichten te verzamelen? Daardoor de lezer zowel keuzevrijheid als invul- en aanvulruimte te gunnen? Ja zo zou ik het doen. Met een knipoog naar de Filosofische Onderzoekingen van Wittgenstein wiens inzichten (ingevingen) op losse kaartjes stonden en later samen in een boek terecht zijn gekomen.

Dertien verschillende (verschillende?) alineaatjes vormen mijn hoofdstuk. Mag ik jou als lezer vragen jouw top-3 er uit te destilleren, en mij dat per omgaande (blogreactie) te laten weten? En mag ik jou tevens uitnodigen er een veertiende aan toe te voegen? Dan heb je dat ook maar weer eens meegemaakt.

Lees verder